"TERCJARZ" - 02/2017
Dodane przez Titanic dnia 04-02-2017

MIESIĘCZNIK FRANCISZKAŃSKIEGO ZAKONU ŚWIECKICH W BRODNICY - 02/2017




Intencja dowolnej modlitwy obowiązująca Wspólnotę w lutym 2017 roku:

O nowe powołania do FZŚ,
błogosławieństwo Boże dla Wspólnoty Miejscowej FZŚ
i Wspólnoty Gdańsk-Wrzeszcz





Bł. Luchezjusz z Poggibonsi


IX - Nie pożądaj żony bliźniego swego


Błogosławiony Luchezjusz z Poggibonsi



Valdelsa, zachodnia część włoskiej Toskanii położona na północ od Sieny, zwana jest ziemią świętych, wśród których jest Błogosławiony Luchezjusz (wł. Lucchese; łac. Lucensis, czyli pochodzący z Lukki – wł. Lucca), pokutnik pełniący dzieła miłosierdzia i sławny tercjarz franciszkański. Przyszedł na świat w Gaggiano i tam spędził pierwszy okres swego życia, po czym przeniósł się do odległego o 7 kilometrów Poggibonsi, gdzie zmarł według tradycji 28 kwietnia 1260r. i został pochowany w kościele franciszkańskim pw. NMP w Camaldo. W drugiej połowie XIV wieku napisano jego pierwsze znane nam życiorysy, na których opierali się wszyscy późniejsi biografowie. Najlepszym opracowaniem naukowym poświęconym naszemu Błogosławionemu jest publikacja o. Martina Bertagna OFM, S. Lucchese da Poggibonsi – note storiche e documenti, Firenze 1969, w której znajdziemy przytoczone źródła archiwalne, najstarsze życiorysy, omówienie późniejszych opracowań i historię kultu.


1. Źródła do poznania bł. Luchezjusza

Wszystkie życiorysy świętych powstały na podstawie źródeł, takich jak: ich pisma, archiwalia, pierwsze życiorysy, świadectwa współczesnych, utrwalona tradycja ustna, a także ikonografia, ślady kultu w postaci relikwii, zapisów, tablic wotywnych itp.


1. 1. Archiwalia

Archiwaliów związanych z naszym Błogosławionym nie zachowało się wiele. Mamy odpis aktu z 7 sierpnia 1227 r., w którym Luchezjusz i jego żona, nazwana w dokumencie Boną, sprzedają jej wujom – Guidowi i Lottaryngowi – znajdującą się w Gaggiano i do Bony należącą posiadłość wraz ze znajdującym się na niej domem. Dokument ten:

– potwierdza związki Luchezjusza z Gaggiano;
– podaje, że ojcem Buondonny był Bencivenni de Buono;
– poświadcza, że w 1227 r. małżonkowie wyzbywali się majątku.

Drugim ważnym dokumentem jest odkryty w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku, spisany 4 grudnia 1251 r., testament. Jego autor, testator Forzore di Siribuano, przekazał między innymi 5 soldów na grób św. Luchezjusza. Wynika stąd konieczność przesunięcia daty śmierci Błogosławionego, który musiał umrzeć przed 1251, a nie – jak powszechnie za pierwszymi biografami przyjmowało się do tej pory – w 1260 r., oraz świadczy o istniejącym już wówczas jego kulcie.

W innym ważnym dokumencie są odpisy statutów miejskich i uchwał rady miejskiej. Z najstarszego statutu z 1300 r. wiemy, że w mieście obowiązywały trzy święta patronalne: Najświętszej Marii Panny, św. Wawrzyńca i św. Luchezjusza. Zobowiązano też burmistrza (podesta, rektor) do przedstawienia radzie propozycji uchwał związanych z organizacją uroczystości. Dysponujemy takimi uchwałami, począwszy od 1317r. W 1323r. uchwalono, by na cześć i chwałę Świętego Luchejzjusza, obrońcy i protektora komuny, przekazać braciom, czyli gwardianowi braci św. Franciszka 5 florenów na zorganizowanie uroczystości św. Luchezjusza. Podobne uchwały podejmowane w kolejnych latach aż po XVII wiek świadczą o rosnącym kulcie Błogosławionego, który był czczony jako główny patron komuny Poggibonsi.


1. 2. Życiorysy

Pod wpływem rosnącego kultu pod koniec XIII lub na początku XIV wieku został napisany po łacinie, dziś nam nieznany, anonimowy żywot Błogosławionego z dołączoną do niego listą cudów, jakie dokonały się po jego śmierci. Znał go i korzystał z niego franciszkanin fra Bartolomeo dei Tolemei, autor żywota, o którym za chwilę powiemy coś więcej.

Z około połowy XIV wieku pochodzi Epitome Fiorentini napisane przez jakiegoś mnicha (imieniem Błażej?) z benedyktyńskiego klasztoru Świętej Trójcy w Vallombrosie. Zebrał on w jednym tomie żywoty świętych toskańskich, wśród nich także bł. Luchezjusza.

Drugi obszerniejszy i bogatszy w szczegóły żywot napisał w 1370 r. wspomniany wyżej franciszkanin fra Bartolomeo dei Tolomei ze Sieny. Na tych żywotach, związanych ze środowiskiem valdelsańskim lub szerzej toskańskim, oparte są bezpośrednio czy pośrednio wszystkie inne późniejsze.

Postać bł. Luchezjusza rozpowszechnił w całym Zakonie Franciszkańskim Arnoldo de Serrant w Kronice XXIV Generałów, w której czytamy: „Roku Pańskiego 1221 św. Franciszek założył III Zakon, zwany pokutnym, dla tych, którzy złączeni węzłem małżeństwa zobowiązywali się do czynienia pokuty. Wśród nich pierwszym (w znaczeniu najbardziej znanym) był św. Lucjusz” identyfikowany z naszym Luchezjuszem. Inny autor tego samego okresu dobrze znający środowisko toskańskie, Bartłomiej z Pizy, w napisanym w 1385 r. słynnym De conformitate wymienia bł. Luchezjusza (Lucjusza) wśród świętych i błogosławionych tercjarzy.


1.3. Ikonografia

Najstarsze przedstawienie Błogosławionego, pochodzące z pierwszej połowy XIV w., znajduje się wśród osiemnastu innych świętych umieszczonych w płycinach na zaplecku kontuaru w zakrystii bazyliki jemu poświęconej w Poggibonsi. Portret przedstawia mężczyznę w sile wieku, z gęstymi włosami, owalną pokrytą brodą twarzą, szerokim czołem pooranym zmarszczkami i wydatnym nosie. Ubrany jest ciemno – szary habit z brązową peleryną okrywającą ramiona, przepasany sznurem, trzymający w złożonych dłoniach różaniec. Głowa jest otoczona aureolą, a umieszczony w tle napis głosi: S. Lucensis.


2. Żywot bł. Luchezjusza

Z obu życiorysów wiemy, że urodził się w Gaggiano koło Poggibonsi. Było to, jak się przypuszcza, około 1180 r., a więc byłby współczesny św. Franciszkowi. Uprawiał jak jego rodzice rolę. W młodości poślubił Buonadonnę, która urodziła mu dwóch synów. Pracowitością i zaradnością pomnażał swój majątek, a autorytet, jakim się cieszył, sprawił, że stanął na czele jednej z miejscowych frakcji politycznych, co przysporzyło mu wrogów, przed którymi uchodząc, wraz z rodziną przeniósł się do pobliskiego Poggibonsi. Tam zajął się handlem i wymianą pieniędzy. Porzuca to jednak, by stać się handlarzem hurtowym zboża, obroku i artykułów żywnościowych. Osiągnąwszy pozycję monopolisty, spekuluje towarami, zarabiając szczególnie w latach nieurodzajów. Zajmuje się lichwą, czyli pożyczaniem na wyskoki procent. Dzięki zdobytemu bogactwu zbliża się do grupy zamożnych obywateli.

Kiedy interesy rozwijają się pomyślnie, dosięga go łaska Boża. Epitome… wiąże to z przedwczesną śmiercią dzieci. Przychodzi refleksja nad przemijaniem i koniecznością zdobycia rzeczy naprawdę cennych i nieprzemijających. Powoli porzuca interesy, wyprzedaje majątek, rozdając ubogim pieniądze i towary. W końcu za zgodą żony sprzedaje wszystko, kupuje małe gospodarstwo, z którego się wraz z żoną utrzymuje, pracując własnymi rękami, a co jest ponad to, co konieczne, rozdaje ubogim. Często odwiedza chorych i służy w szpitalu św. Magdaleny. Opowiada się, że kiedyś dźwigając na plecach chorego, spotkał młodzieńca, który dla żartu, śmiejąc się szyderczo, powiedział: „Bracie Luchezjuszu, uważaj, dźwigasz na plecach diabła”. Luchezjusz, któremu w tym momencie nie było do śmiechu, a raczej do płaczu, odpowiedział: „Nieszczęśniku, jak możesz tak żartować? Nie niosę diabła, lecz naszego Pana Jezusa. W osobie tego nieszczęśnika służę Chrystusowi, który powiedział: «Wszystko to, co uczyniliście jednemu z tych najmniejszych, Mnieście to uczynili». W tym momencie żartowniś oniemiał i dopiero po modlitwie wstawienniczej Błogosławionego odzyskał mowę.

W tym czasie staje się tercjarzem franciszkańskim. Epitome… mówi, że po wyprzedaży majątku za zgodą żony i wraz z nią przyjmuje habit trzeciego zakonu serafickiego św. Franciszka. Fra Bartolomeo łączy to z przybyciem do Poggibonsi św. Franciszka, którego Luchezjusz prosi o habit pokutnika i otrzymuje go razem z żoną, Brunonem, Martolesem i kilku innymi. Miało to być około 1221 r. Mógł mieć wówczas około 40 lat.

Stawszy się ubogim, wśród ubogich rozdaje wszystko. Dla siebie zostawia tylko to, co konieczne dla życia. Nie zawsze podobało się to małżonce, która głośno wyrażała swoje niezadowolenie, ale cudowne pojawienie się chleba w dzieży rozwiązało napiętą sytuację. Kiedy nie starczało środków na życie, idzie od drzwi do drzwi, prosząc mieszkańców okolicznych osad o wsparcie. Latem, objuczywszy osła lekarstwami i innymi rzeczami, udaje się do Maremmy, gdzie leczy i pielęgnuje chorych dotkniętych malarią. Uwalnia cudownie swego przyjaciela wtrąconego za długi do więzienia we Florencji.

Prowadzi bogate życie wewnętrzne. Dużo czasu poświęca modlitwie. Szczególnie bliski staje się mu kościół Franciszkanów. Tam doświadcza ekstaz, posiada dar kontemplacji i prorokowania. Często spowiada się i przyjmuje Komunię św. Praktykuje surowe posty i umartwienia, czuwania nocne, biczowania, ubiera się w znoszone ubrania. Naśladuje św. Franciszka, praktykując pokorę, cierpliwość, oderwanie się od rzeczy ziemskich, milczenie i znoszenie udręczeń.

Eano 28 kwietnia 1260 r. towarzyszy żonie w jej przejściu do lepszego świata, a po południu po przyjęciu sakramentów umiera nabożnie, a „jego dusza uwolniona od ciała pogrąża się w głębię największej światłości”. Wraz z żoną został pochowany dwa dni później w franciszkańskim kościele pw. NMP w Camaldo.


3. Kult

Wspomniany wyżej testament Forzorego di Siribuano z 1251 r. poświadcza kult już istniejący, zapoczątkowany śmiercią Błogosławionego. O świętości świadczą spisane listy cudów: w starszym Epitome… jest ich 9, natomiast fra Bartolomeo opisuje ich 32. Rozwijający się od początku XIV w. kult Błogosławionego potwierdzają też statuty miejskie i uchwały rady miasta.

Dzięki bulli papieża Pawła III Cum a nobis z 28 lutego 1547 r., zawierającej listę świętych tercjarzy, na której znalazł się także bł. Luchezjusz, kult jego rozpowszechnił się wśród tercjarzy całego świata.

Po Soborze Trydenckim, kiedy ukonstytuowała się procedura wynoszenia na ołtarze i rozróżnienia między świętymi a błogosławionymi, Stolica Święta uznała kult bł. Luchezjusza jako lokalnego świętego w 1608 r., co definitywnie potwierdziła Kongregacja Rytów 27 marca 1697 r.


4. Sylwetka duchowa

Opierając się na najstarszych życiorysach, można opisać duchowość Błogosławionego. Luchezjusz wyróżnia się hojnością względem ubogich. Rozdaje im wszystko, co zbierze z pola czy otrzyma ze sprzedaży warzyw. Czasami sam rezygnuje z posiłków, by je przekazać innym potrzebującym. Kiedy brakuje środków, nie wstydzi się iść prosić o jałmużnę. Dowiedziawszy się, że w Maremmie wielu choruje na malarię, objucza swojego osła lekarstwami i innym rzeczami, udaje się tam, by pielęgnować i leczyć chorych.

Zatroskany jest również o to, by osiągnąć zbawienie wieczne przez pogłębione życie modlitewne. Jak drugi św. Franciszek, za którego sztandarem jak dzielny żołnierz kroczył, czy to idąc czy siedząc, wewnątrz i na zewnątrz, w pracy czy w czasie odpoczynku nie słabł w życiu modlitewnym. Oddawał się modlitwie z całą pobożnością a także rozmyślaniu i najwyższej kontemplacji rzeczy niebieskich, tak że zdawało się, że temu oddawał całą swoją myśl, ciało, czas i to, co czynił. Bardzo często spowiadał się przed kapłanem z Zakonu Braci Mniejszych i z wielką pobożnością przyjmował Ciało Pana.

Zgodnie z Regułą zachowuje czystość i wstrzemięźliwość. Jest umiarkowany w jedzeniu i piciu. Ma zwyczaj poszczenia o chlebie i wodzie dwa razy w tygodniu a ponadto w całym okresie Wielkiego Postu, przygotowania do świąt Zesłania Ducha Świętego, do święta św. Franciszka i Marcina. Zewnętrznym znakiem pokuty są noszone przez niego znoszone i połatane ubrania. Trzy razy w tygodniu praktykuje samobiczowanie, przez które fizycznie uczestniczy w cierpieniach Chrystusa przywiązanego do kolumny i biczowanego. Bywa, że śpi na ziemi, mając za poduszkę kamień lub drewniany kloc. Podobnie jak Franciszek ciało swoje nazywa osłem.

Jego życie pokutne charakteryzuje ubóstwo i pokora, nie oznacza to jednak rezygnacji ze wszystkiego, ale dystans do rzeczy materialnych i posługiwanie się tym, co było absolutnie konieczne do życia.


Zakończenie

Na zakończenie jeszcze kilka uwag. Luchezjusz zmarł w opinii świętości, którą poświadcza kult rozwijający się zaraz po jego śmierci i łaski uproszone za jego przyczyną. Dopiero z życiorysów napisanych prawie 100 lat po jego śmierci dowiadujemy się, że był tercjarzem. Najstarszy żywot mówi, że nosił habit braci Trzeciego Zakonu, a dopiero z napisanego dwadzieścia lat później, czyli 120 lat po jego śmierci, uzyskujemy informację, że otrzymał go z rąk samego św. Franciszka. Na próżno jednak szukać śladu tego wydarzenia w źródłach franciszkańskich. Co więcej, podobnego gestu źródła te nie odnotowują. Trudno jest zatem orzec, czy bł. Luchezjusz był czy nie był tercjarzem, i dlaczego piszący 100 lat po jego śmierci autorzy napisali, że był pokutnikiem- tercjarzem. Sprawę mogłoby rozstrzygnąć znalezienie starszych żywotów czy nowych dokumentów, co wydaje się mało prawdopodobne. Pisząc niezależnie od siebie o przynależności bł. Luchezjusza do III Zakonu, autorzy, być może, korzystali z nieznanych nam różnych źródeł, co tłumaczy istniejące w przekazach różnice. Nie można też wykluczyć, że utrwalili istniejącą wówczas miejscową tradycję związaną z bliskimi związkami Błogosławionego z franciszkanami, o czym świadczyłby pochówek w ich kościele. Trudno dzisiaj rozstrzygnąć tę kwestię, gdyż dla autorów ważne było przede wszystkim takie przedstawienie bł. Luchezjusza, by mógł on być wzorem do naśladowania dla każdego tercjarza.

O. Alojzy Pańczak OFM






A K T U A L N O Ś C I


W dniu 08 stycznia 2017 roku w naszym kościele odbyło się spotkanie opłatkowe wszystkich grup działających przy naszej parafii.





KALENDARZ LITURGICZNY


02.02. - Święto Ofiarowania Pańskiego, Matki Bożej Gromnicznej

06.02. - Wspomnienie obowiązkowe świętych męczenników Piotra Chrzciciela, Pawła Miki i Towarzyszy

07.02. - Wspomnienie obowiązkowe św. Kolety z Corbie, dziewicy

10.02. - Wspomnienie obowiązkowe św. Scholastyki, dziewicy

11.02. - 25 Światowy Dzień Chorego

14.02. - Święto świętych Cyryla, mnicha i Metodego, biskupa, Patronów Europy

22.02. - Święto Katedry św. Piotra, Apostoła

23.02. - Wspomnienie obowiązkowe św. Polikarpa, biskupa i męczennika





WIADOMOŚCI DLA WSPÓLNOTY FZŚ


W czwartki o godz. 17.30 nabożeństwo ku czci św. Franciszka.

W każdy piątek o godz. 17.30 – udział Wspólnoty w modlitwie różańcowej lub nabożeństwie,
po wieczornej Mszy św. wspólna Modlitwa Brewiarzowa - Nieszpory.


11.02. - Udział przedstawicieli FZŚ we Mszy św. w Domu Pomocy Społecznej z racji 25 Światowego Dnia Chorego, odwiedziny Pensjonariuszy

16.02. - Spotkanie Rady Miejscowej Wspólnoty FZŚ,

26.02. - Spotkanie w salce, godz. 14.30, rozważanie Ewangelii niedzielnej, Msza św. godz. 16.00.




TERCJARZ – MIESIĘCZNIK FRANCISZKAŃSKIEGO ZAKONU ŚWIECKICH W BRODNICY
Redakcja: s. Bożenna Chełkowska OFS, Materiały pomocnicze: CHARYZMAT FRANCISZKAŃSKI realizowany w życiu świętych i błogosławionych franciszkańskich z uwzględnieniem Dekalogu
Opieka merytoryczna: O. Sylwester Brzeziński OFM.
Adres: Klasztor Franciszkanów, ul. Sądowa 5a, 87 – 300 BRODNICA tel. (56) 498 25 07.
Adres e-mail: fzsbrodnica@go2.pl
Strona internetowa: www.fzsbrodnica.franciszkanie.pl